:: Uczelnie kształcące w zakresie techniki świetlnej ::
 

Nauczanie techniki świetlej odbywa się w naszym kraju na wydziałach elektrycznych wybranych politechnik i wyższych szkół technicznych. W programie nauczania tych uczelni występują takie przedmioty jak: podstawy techniki świetlnej, technika oświetlania oraz miernictwo wielkości świetlnych. Forma zajęć jest bardzo zróżnicowana: wykłady, ćwiczenia rachunkowe, ćwiczenia laboratoryjne, projektowanie oraz seminarium.

 

 

 

 

   Politechnika Warszawska, Wydział Elektryczny
Zakład Techniki Świetlnej
 00-662 Warszwa, ul.Koszykowa 75
tel/fax: 660 73 53, 660 75 05
 
Nauczanie techniki świetlnej na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej odbywa się bardzo podobnie od szeregu lat. Jest to tylko i wyłącznie kształcenie specjalizacyjne, które odbiera tylko część populacji studentów wydziału. Jeśli idzie o zainteresowanie studentów tematyką oświetlenia, to można powiedzieć, że na brak chętnych studiowania techniki świetlnej nigdy nie narzekano a ostatnio można mówić o renesansie tej specjalizacji. Od kilku lat zgłasza się znacznie więcej studentów niż zakład może przyjąć. Dzieje się tak mimo niekorzystnego umocowania techniki świetlnej w obrębie szerszej specjalności – Elektrotechnologie, która jest niechętnie wybierana przez studentów. Tak więc, aby dostać się na Technikę Świetlną trzeba najpierw „przetrwać” Elektrotechnologie.
Mimo tej niekorzystnej i nieuzasadnionej sytuacji organizacyjnej, w roku akademickim 1998/99 zamiar studiowania Techniki Świetlnej zadeklarowało aż 50 studentów a w roku 1999/2000 blisko 40, podczas gdy inne specjalizacje (obecna nazwa tego etapu studiów to ścieżka dyplomowania) były obciążone kilkunastoma chętnymi. Skąd bierze się to zainteresowanie? Powodów jest kilka. W chwili obecnej bardzo dużo dzieje się w kraju w zakresie oświetlania. Dostrzega się istotną rolę światła w zakresie bezpieczeństwa, zdrowia, wygody widzenia, estetyki. Jest relatywnie dużo miejsc pracy. W samej tylko Warszawie, na przełomie lat 2000/2001, funkcjonuje kilkanaście firm oferujących usługi w zakresie projektowania oświetlenia i sprzedaży sprzętu oświetleniowego. Drugim powodem wzrostu zainteresowania studiami w kierunku techniki świetlnej jest jej tematyczne sąsiedztwo z problemami grafiki komputerowej, informatyki a także rozbudowanymi możliwościami wszelakich symulacji, wizualizacji itp. Są to dziś zagadnienia bardzo interesujące dla studentów. Kolejnym powodem, jak wynika z rozmów ze studentami, jest sama tematyka tej specjalizacji, sięgająca zarówno techniki jak i dyscyplin bardziej humanistycznych: architektury, psychologii a nawet fizjologii. Jest to dla studentów rozszerzenie wiedzy, zainteresowań, gdyż pięcioletnie studia ścisłe skierowane wyłącznie na problemy klasycznej elektrotechniki odbierane są przez dużą część młodzieży jako uciążliwe, nużące.
Nie bez znaczenia jest tradycyjnie dobra atmosfera studiowania co jest ogromna wartością, kultywowaną pieczołowicie jeszcze od czasów profesora Tadeusza Oleszyńskiego. Dość częstym zjawiskiem jest podejmowanie przez absolwentów innych specjalizacji ( w miarę możliwości organizacyjnych wydziału) zamiaru ukończenia jako drugiej specjalizacji- techniki świetlnej. Inna sprawa, że kadra Zakładu przywiązuje ogromną wagę do uatrakcyjnienia studiów. Tradycją już stała się coroczna wycieczka kilkudniowa do Berlina, gdzie młodzież zwiedza znane firmy oświetleniowe i bliźniaczy Instytut Techniki Świetlnej na tamtejszym uniwersytecie. Ułatwia się studentom uczestnictwo w konferencjach, seminariach, wprowadzając ich w ten sposób łagodnie w życie zawodowe tej branży. Niejednokrotnie pracownicy zakładu, dzięki swoim kontaktom i przyjaźniom w światku oświetleniowym, ułatwiają absolwentom znalezienie miejsca pracy.
O dydaktycznym sukcesie specjalizacji technika świetlna decyduje również program kształcenia (blisko 500 h zajęć, spośród około 3000 h obejmujących cały program studiów magisterskich na Wydziale Elektrycznym) . Jest on dość stabilny ale jednocześnie pozostawiono w nim furtkę na wprowadzanie, w ramach tzw. przedmiotów obieralnych, nowych zagadnień. Tak więc obok tradycyjnych już przedmiotów (permanentnie unowocześnianych), takich jak Podstawy techniki świetlnej, Oko, widzenie, oświetlenie, Technika oświetlania, Oprawy oświetleniowe, Fotometria i kolorymetria czy Źródła światła pojawiają się te, o których istnieniu w programie decydują studenci. Są to najczęściej: Wizualizacja komputerowa oświetlenia, Technika laserowa, Technika światłowodowa, Oświetlenie teatralne i sceniczne.
Program studiów, choć w zasadniczej części jest stabilny, w zauważalny sposób żyje własnym życiem, dyktowanym przez rozwój wiedzy w tej dziedzinie i zainteresowania młodzieży. Na tym polega jego elastyczność, dostosowywanie się do nowości. Badania naukowe prowadzone w ostatnich latach w Zakładzie Techniki Świetlnej koncentrują się głownie w następujących kierunkach: technika oświetlania, oprawy oświetleniowe, symulacje komputerowe w oświetleniu. Jest to z jednej strony wynik zatrudnienia w Zakładzie osób zainteresowanych tymi zagadnieniami a z drugiej strony następstwo przemian ogólnych w kraju po 90-tym roku, które spowodowały zmiany własnościowe na rynku produkcji źródeł światła, sprzętu oświetleniowego i znaczne ograniczenie kontaktów z przemysłem. Technika oświetlania, rozwijana jest za sprawą działalności prof. J.Bąka i jego współpracowników, głównie w kierunku ciągłego ulepszania metod projektowania oświetlenia. W zakresie opraw oświetleniowych prace naukowe zmierzają do udoskonalania algorytmów obliczeń fotometrycznych, do wprowadzania w życie nowych pomysłów opraw oświetleniowych. Te poczynania naukowe dokonują się pod opieką prof. W.Żagana.
Pewną nowością w badaniach naukowych pracowników Zakładu i doktorantów jest problematyka symulacji oświetlenia a szczególnie wizualizacji efektów oświetlenia. Jest to wizytówka Zakładu w ostatnich latach, zarówno w kraju jak i za granicą. Następstwem prac naukowych pracowników i doktorantów są publikacje, doktoraty. Przeciętnie w ostatnich latach pojawia się kilkanaście artykułów bądź referatów rocznie, pochodzących z zakładu. Kilka z nich to publikacje zagraniczne. Pracownicy Zakładu są stałymi uczestnikami znaczących konferencji: Lux Europa, Licht, Kongresy CIE i innych konferencji międzynarodowych o bardziej uszczegółowionej tematyce z zakresu oświetlenia. Pracownicy Zakładu utrzymują kontakty naukowe z Uniwersytetem w Berlinie, w Karlsruhe, ze szkołą inżynierską w Kolonii, w Bethune (Francja), z Uniwersytetem w Bratysławie.
Przyszłość rozwoju techniki, o której mówi się, że będzie to era służby techniki dla jakości życia, będzie bez wątpienia nadal potrzebować techniki świetlnej.
 

 
 
 
  Zakład Techniki Świetlnej, 
Politechnika Poznańska, 
Instytut Elektrotechniki Przemysłowej
60-965 Poznań, ul.Piotrowo 3a
tel. (0-61) 6652398, fax (0-61) 6652389, e-mail: zts@op.pl

 

Zakład Techniki Świetlnej wchodzi w skład Instytutu Elektrotechniki Przemysłowej Politechniki Poznańskiej i składa się z dwóch pracowni:
 - Pracowni Techniki Świetlnej
 - Pracowni Elektrotermii
Corocznie specjalność Technika Świetlna kończy kilkunastu studentów na studiach dziennych i zaocznych, którzy kształceni są w zakresie: fotometrii, kolorymetrii, techniki oświetlania, sprzętu oświetleniowego, komputerowo wspomaganych metod projektowania w technice świetlnej, współczesnych problemów oświetlania, zastosowania promieniowania optycznego, urządzeń i technologii elektrotermicznych. 
Do dyspozycji studentów jest pięć laboratoriów: fotometryczne i kolorymetryczne, sprzętu oświetleniowego, urządzeń oświetleniowych, elektrotermii oraz pracownia komputerowa.
Zespół Zakładu Techniki Świetlnej stanowi obecnie dziewięciu  pracowników naukowo-dydaktycznych oraz pracowników technicznych, którzy prowadzą badania naukowe dotyczące problemów oświetlenia wnętrz, oświetlenia zewnętrznego (w tym iluminacji) czynników jakościowych urządzeń oświetleniowych, opraw oświetleniowych i układów stabilizacyjno-zapłonowych, rozwoju komputerowo wspomaganych metod obliczania sprzętu i urządzeń oświetleniowych oraz optymalizacji metod i urządzeń w elektrotermii. 

 

 
 
 

  Katedra Promieniowania Optycznego - 
Politechnika Białostocka, Wydział Elektryczny
ul. Wiejska 45 D  
15-351 Białystok  
kpo@vela.pb.bialystok.pl  
 
Działalność naukowa Katedry koncentruje się wokół prac  w dziedzinie technik radiacyjnych, fotometrii, optoelektroniki i technologii światłowodów.
Pracownicy Katedry prowadzą zajęcia dydaktyczne z zakresu techniki oświetleniowej i optoelektroniki na kierunkach Elektrotechnika, Elektronika i Telekomunikacja.
W wykazie przedmiotów nauczanych można znaleźć: podstawy techniki świetlnej wraz z fizjologia widzenia i kolorymetrią, technikę oświetlania, miernictwo promieniowania optycznego i sprzęt oświetleniowy. Ponadto występują inne przedmioty jak: energetyka słoneczna, konstrukcja przyrządów i urządzeń zwłaszcza optycznych, technologia wytwarzania przyrządów, materiałoznawstwo, światłowody i zasady eksploatacji urządzeń oświetleniowych. W Katedrze Promieniowania Optycznego są prowadzone prace naukowo-badawcze z zakresu budowy opraw oświetleniowych, zwłaszcza ich układów świetlno optycznych, budowy przyrządów pomiarowych, fotometrycznych, radiometrycznych, optycznych, światłowodowych itp.

 

 
 
 

 

   Politechnika Łódzka
ul. Stefanowskiego 18/22
90-924 Łódź
e-mail: ielen@p.lodz.pl
 
Nauczanie techniki świetlnej prowadza pracownicy Zakładu Elektrotechniki Przemysłowej i Oświetlenia Elektrycznego, którego kierownikiem jest prof. dr hab. inż. Zbigniew Kowalski. Zakład wchodzi w skład Instytutu Elektroenergetyki. Prowadzone są następujące przedmioty: podstawy techniki świetlnej wraz z fizjologią widzenia, miernictwo techniki świetlnej z kolorymetrią, występuje także duży blok przedmiotów związanych z techniką oświetlania i problemami badania sprzętu oświetleniowego, systemu jakości itp. Studia prowadzone są w systemie dziennym, zaocznym, wieczorowym i pomaturalnym.
 

 
 
 
Inne uczelnie
 
W innych uczelniach technicznych na terenie kraju są prowadzone w ograniczonym zakresie zajęcia dydaktyczne zaliczane do techniki świetlnej. Wymienić tu można Politechnikę Wrocławską, Uniwersytet Zielonogórski i inne.
 

 
 
 
Akademia Sztuk Pięknych
 
Poza uczelniami technicznymi o oświetleniu mówi się również w Akademiach Sztuk Pięknych. W Warszawie prowadzony jest wykład "Fizyka światła i barwy" na Wydziale Architektury Wnętrz oraz w Katedrze Scenografii "Reżyseria światła" łącznie z ćwiczeniami. W Krakowie w Akademii Sztuk Pięknych na Wydziale Architektury Wnętrz prowadzony jest przedmiot pt."Techniki oświetleniowe". 
 

 
 
 
Opracowano na podstawie stron internetowych uczelni oraz CIE [na podstawie opracowania dr hab. Władysława Dybczyńskiego].