:: Słownik pojęć ::
Słownik najpopularniejszych pojęć z zakresu techniki świetlnej
Barwa w znaczeniu subiektywnym (mówimy wtedy o barwie postrzeganej) jest cechą widzenia umożliwiającą rozpoznawanie w obiektach o tej samej wielkości, kształcie i strukturze takiej różnicy jaką może wywołać różnica widmowego składu promieniowania. Jest to zatem cecha pozwalająca ustalić różnice w jakości widzenia.
W znaczeniu obiektywnym stosuje się termin barwa psychofizyczna. Jest charakterystyką promieniowania pozwalającą rozpoznać taką różnicę jaką może wywołać różnica widmowego składu promieniowania. Jest to zatem jakościowa cecha promieniowania.
Jest to mała oprawa skupiająca światło w kierunku "z góry", najczęściej wmontowana w sufit.
Urządzenie elektryczne wykonane w celu wytwarzania światła.
Lampa wyładowcza, w której światło wytwarzane jest przez wzbudzenie warstwy luminoforu, przy pomocy promieniowania ultrafioletowego, wytworzonego podczas wyładowania. Potocznie nazywana jest również jarzeniówką.
Lampa żarowa wypełniona gazem, zawierająca włókno (skrętkę) wolframowe i małą ilość halogenków.
Lampa działająca w oparciu o zasadę funkcjonowania niskoprężnej lampy rtęciowej, jednak bez zastosowania elektrod. Jonizacja gazu w przestrzeni wyładowczej uzyskiwana jest w procesie indukcji elektromagnetycznego pola wysokiej częstotliwości.
Lampa wyładowcza, w której światło powstaje w wyniku promieniowania mieszaniny par metalu (np. rtęci) i produktów rozkładu halogenków (np. halogenków talu, indu albo sodu).
Lampa o gorącej katodzie, w której zaświecenie wymaga uprzednio podgrzania elektrod.
Lampa wyładowcza o konstrukcji nie wymagającej podgrzania elektrod w celu zapłonu.
Lampa zawierająca w tej samej bańce rurkę wyładowczą wysokoprężnej lampy rtęciowej oraz skrętkę lampy żarowej, połączone szeregowo.
Lampa, w której światło wytwarzane jest poprzez podgrzanie jednego elementu (najczęściej jest to skrętka wolframowa) do momentu żarzenia. Podgrzanie jest skutkiem przepuszczenia przez skrętkę prądu elektrycznego. Lampa ta popularnie zwana jest żarówką.
Lampa zawierająca pary rtęci, pokryta warstwą luminoforu lub bez niej, w której ciśnienie cząstkowe par podczas pracy nie przekracza 100 Pa.
Lampa zawierająca pary sodu, w której ciśnienie cząstkowe par podczas pracy nie przekracza 5 Pa.
Wysokoprężna lampa rtęciowa
Lampa zawierająca pary rtęci, pokryta warstwą luminoforu lub bez niej,
w której ciśnienie cząstkowe podczas pracy dochodzi do 105 Pa.
Lampa zawierająca pary sodu, w której ciśnienie cząstkowe podczas pracy jest rzędu 104 Pa.
stosunek strumienia świetlnego padającego na elementarne pole powierzchni otaczające dany punkt dΦ do tego pola dA.
E = dΦ / dA [lx = lm / m2]
Wiąże się z nim także prawo odwrotności kwadratu odległości.
E = I cos α / r2
Przybliżenie polega na założeniu, że odległość r pomiędzy źródłem światła i punktem oświetlającym jest na tyle duża że można pominąć wymiary ciała świecącego. W praktyce można stosować jeśli odległość r jest co najmniej równa pięciokrotnemu największemu wymiarowi gabarytowemu źródła światła.
stosunek strumienia świetlnego padającego na tę powierzchnię do jej pola
stan procesu widzenia, w którym odczuwa się niewygodę widzenia lub obniżenie zdolności rozpoznawania szczegółów, albo oba te wrażenia razem, na skutek niesprzyjającego rozkładu luminancji lub jej zbyt szerokiego zakresu lub też nadmiernego kontrastu w przestrzeni lub czasie.
olśnienie wywołujące uczucie przykrości bez nieodłącznego zmniejszenia zdolności widzenia.
jest to olśnienie powodujące zmniejszenie zdolności rozpoznawania szczegółów bez nieodłącznego uczucia przykrości.
jest tak silne, że przez pewien czas żaden zauważalny obiekt nie może być spostrzeżony.
spowodowane przez nadmiernie jaskrawy przedmiot występujący w tym samym lub prawie tym samym kierunku co przedmiot obserwowany.
spowodowane przez nadmiernie jaskrawy przedmiot występujący w tym innym kierunku co przedmiot obserwowany.
spowodowane przez kierunkowe odbicie nadmiernie jaskrawych przedmiotów, zwłaszcza gdy odbite obrazy tychże przedmiotów ukazują się w tym samym lub prawie tym samym kierunku co przedmiot obserwowany.
jest to oświetlenie przewidziane do danego rodzaju pomieszczenia, urządzenia lub czynności w normalnych warunkach pracy.
jest przewidziane do stosowania w niektórych przypadkach podczas zaniku oświetlenia podstawowego.
rodzaj oświetlenia awaryjnego które umożliwia bezpieczne zakończenie, a w niektórych wypadkach kontynuację wykonywanych czynności. Według normy średnie natężenie oświetlenia bezpieczeństwa na płaszczyznach roboczych nie powinno być mniejsze od:
- wymaganego natężenia oświetlenia podstawowego (w salach operacyjnych i innych pomieszczeniach szpitalnych intensywnej terapii)
- 10 % wymaganego natężenia oświetlenia podstawowego (w pozostałych przypadkach)
Powinno się pojawić w czasie nie dłuższym niż 0,5 sekundy w pierwszym przypadku i nie dłuższym niż 15 sekund w drugim przypadku po zaniku oświetlenia podstawowego.
rodzaj oświetlenia awaryjnego umożliwiający łatwe i pewne wyjście z budynku w czasie zaniku oświetlenia podstawowego. Według normy, natężenie oświetlenia musi wynosić nie mniej niż 0,5 lx. Powinno się pojawić w okresie nie dłuższym niż 2 sekundy.
oświetlenie przestrzeni bez uwzględnienia szczególnych wymagań dotyczących oświetlenia niektórych jej części.
oświetlenie niektórych przestrzeni (np. miejsc pracy) z uwzględnieniem szczególnych potrzeb oświetleniowych, w celu zwiększenia natężenia oświetlenia, uwidocznienia szczegółów, itp.
oświetlenie składające się z oświetlenia ogólnego i oświetlenia miejscowego.
Urządzenie służące do rozsyłania, filtrowania lub przekształcania światła lampy lub lamp w niej zawartych, które zawiera niezbędne elementy do mocowania i ochrony lamp oraz przyłączenia ich do sieci zasilającej.
powierzchnia odniesieniowa wyznaczona płaszczyzną, na której zwykle wykonywana jest praca. Jeśli nie wynika to z odmiennego usytuowania stanowisk pracy lub ich ograniczonych względnych wymiarów, za powierzchnię roboczą przyjmuje się poziomą płaszczyznę na wysokości 0,85 metra od podłogi, ograniczoną ścianami pomieszczenia, zaś w strefach komunikacyjnych powierzchnię podłogi lub schodów.
Osłona oprawy wykonana z elementów przeświecalnych lub nieprzeświecalnych - rozmieszczonych w taki sposób, aby ukryć lampy przed bezpośrednim widzeniem ich w określonym kącie.
(na danej powierzchni) jest to stosunek natężenia oświetlenia najmniejszego do średniego na tej powierzchni.
Iloraz emitowanego strumienia świetlnego do zużytej mocy.
Mały projektor emitujący skoncentrowaną wiązkę światła, najczęściej o kącie nie większym niż 20 stopni.
urządzenie pracujące w obwodzie elektrycznym z lampami wyładowczymi, służy głównie do stabilizowania prądu wyładowania.
Temperatura ciała czarnego, w której wysyła ono promieniowanie o tej samej chromatyczności co promieniowanie rozpatrywane. Inaczej ujmując, jest to obiektywna miara wrażenia barwy danego źródła światła np.:
temperatura barwowa 2700 K - barwa ekstra ciepłobiała (żarówkowa),
temperatura barwowa 3000 K - barwa ciepłobiała ,
temperatura barwowa 4000 K - barwa biała ,
temperatura barwowa >5000 K - barwa chłodnobiała (dzienna).
zbiór kierunków, w których rozchodzą się promienie świetlne wyemitowane z reflektora (kąt przestrzenny, zwykle wąski, w którym rozprzestrzeniany jest strumień świetlny reflektora).
realistycznie odtworzene, w przestrzeni wirtualnej komputera, efektu iluminacji obiektu, określone na podstawie modelu geometrycznego obiektu i symulacji emisji światła z opraw oświetleniowych i jego oddziaływania z powierzchniami świetlnymi.*
(określany symbolem "Ra") jest to miara zgodności wrażenia barwy przedmiotów oświetlonych danym źródłem światła z wrażeniem barwy tych samych przedmiotów oświetlonych iluminantem odniesieniowym w określonych warunkach.
jest to urządzenie służące do zapłonu lamp wyładowczych (szczególnie świetlówek) poprzez podgrzanie elektrod oraz/albo przepięcie w obwodzie ze statecznikiem.
